Feeds:
Innlegg
Kommentarar

Posts Tagged ‘esperanto’

Etter ei veke på esperantokongress i Białystok hadde det vorte fredagskveld. Me hadde vore på den internasjonale kunstkvelden, som vart ei keisam sak med heller sterkt avgrensa internasjonalitet. Det var det internasjonale koret og artisten JoMo som berga den kvelden for oss.

Standsmessig hotell

Klokka var nærare elleve då me kom tilbake til hotellet. Dette var Hotel Gołębiewski, det dyraste hotellet i området (det einaste som hadde noko rom ledig då me endeleg bestemte oss for å reise til byen), og med velutstyrt luksusrestaurant. Den restauranten var også det enklaste valet for oss no så seint på kveld. Så me tinga ein pastarett og litt mineralvatn.

Som på dei fleste luksusrestaurantar var vatnet berre i å få i 2 dl i slengen. Og etter nokre minutt kom kelnaren med ei korg som han sette effektivt frå seg sånn omtrent midt på bordet, med to varme brødstenger (med eit slags fyll inni), men utan tallerken. «Enjoy your meal,» sa han, snudde på hælen og gjekk.

Var det dette som var måltidet? Hm. Kanskje det var ein slags hors d’oevre, for slikt finst jo på luksusrestaurantar. Me håpte på dette, vaska oss med medteken desinfiserande serviett, og tok maten i hendene. Og jau då, etter ei stund kom også pastaretten, like knøttliten som han skal vere på ein luksusrestaurant, slik at me ikkje trong meir vatn. Denne gongen fekk me også tallerken.

Det var mykje som var luksuriøst på dette hotellet, det skal dei ha. Teppet, til dømes. Og at det var ein liten foss i frukostsalen. Og den som skulle ha frukost, måtte innom dama som ikkje stod ved kontrollpunktet som var gøymt bak døra, men som kom halsande til deg frå høgre etterpå fordi du ikkje hadde sett kontrollpunktet, medan ho bad innstendig: «Kejkarrd. Kejkarrd.» Eller var det «gejkarrd»?

Fyrste gongen me oppevde dette, forstod me ingenting i starten. Men så fekk me tenkt oss om: Det fyrste segmentet er ein velar plosiv utan høyrbar VOT. Det kan vere ein ustemd ein, slikt er jo vanskeleg for oss aspirasjonsspråklege å høyre sånn på sparket. Dersom det er engelsk ho prøver å snakke, så kan diftongen svare til ein ortografisk «ey», og, ja, då er det keycard ho seier.

Den stakkars amerikanske esperantomannen som kom inn i frukostsalen noko seinare, hadde ikkje den aktuelle fagkompetansen, og måtte få tolka «kejkarrd» til esperanto (ŝlosilkarto). Han forstod framleis ikkje kvifor han skulle leite fram lyklekortet sitt, men det gjorde sikkert ingenting. For plutseleg snappa dama kortet ut or hendene hans, sprang bort til kontrollpunktet, kom tilbake, gav frå seg kortet igjen, og etterlét amerikanaren som eit stort spørjeteikn.

Til Warszawa

Det vart laurdag morgon. Me hadde på førehand bestemt oss for å sløyfe avslutninga med alle talane, resolusjonane og avsynging av hymne. Høgtida måtte vike då me oppdaga at kulturpalasset i Warszawa hadde ei mumieutstilling og ei dinosaurutstilling, og desse ville me gjerne få med oss.

Drosjesjåførane hadde no vorte vane med at folk skulle til Politechnika Białostocka, og dit køyrde me fyrst med ein triveleg kar frå Japan som elles måtte ha venta på neste drosje. Me hadde forresten felles kjende, for han hadde tidlegare vitja esperantofolk i Bergen.

Judith og eg var ikkje dei einaste som hadde tenkt å ta 10-toget. Det hadde me nesten rekna med, men det hadde ikkje dei rekna med, dei som sette opp toget. Då me kom til stasjonen eit kvarter før tida, var toget allereie stappfullt. Me hadde prøvt å kjøpe oss forbi køen ved å skaffe oss billett til 1. klasse, men vart ståande på gangen utanfor ein låst kupé saman med ørten andre håpefulle. Ved hjelp av lommeordbok kom me fram til at lappen på døra sa noko om «for mødrer med born» eller noko sånt. Plasseringa vår var likevel svært heldig då ei myndig dame ca. 45 minutt etter avgang henta ein lykel hjå konduktøren og låste oss inn.

Drosja til hotellet i Warszawa heldt seg til lokal trafikkultur, og brydde seg altså ikkje om det var skilta med 50 km/t gjennom krysset. Nitti går jo så mykje raskare! Som vanleg vart farten stort sett berekna på grunnlag av trafikksituasjonen ti meter i slengen, så får ein heller bråbremse om det absolutt trengst.

Men slik var det alle køyrde, og det hadde vel vorte lurveleven i trafikken om nokon prøvde å køyre defensivt.

Me tok inn på Courtyard by Marriott Warsaw International Airport Hotel, eit minutts spasertur frå flyplassen.

Dama i hotellresepsjonen hadde tydelegvis eit problem. Om me hadde tinga «king size bed»? Ja, det hadde me. Hm. Ho henta ein annan resepsjonist, dei utveksla eit par ord, og så sa den nytilkomne at me skal få eit betre rom enn me hadde tinga, men til same pris. Og slik gjekk det altså til at me for andre gong på turen fekk eit luksusrom for småpengar.

Kulturpalass

Etter innsjekkinga var det av garde til kulturpalasset, mumieutstilling og dinosaurutstilling!

Hm. Plastmumie? Barneutstilling med falske rekvisittar? Øh… Nei, då ser me heller på utsikta. Det kostar berre… Ikkje lov å ta med seg veskene våre? Hm. Då er det vel berre å… ja… greitt, me finn noko anna å gjere på.

Men på veg ut or kulturpalasset vart me stogga av ein hyggjeleg mann som ville ha oss til å fylle ut eit skjema om korleis det er å vere turist i Warszawa. Det gjorde me, og dermed gjorde me trass alt litt nytte for oss likevel. Utan at eg eigentleg trur at det me skreiv om trafikkulturen og drosjene, vil gjere nokon nytte for seg.

Plutseleg stilt

Turen gjekk vidare til gamlebyen, fyrst med trikk, deretter til fots. Me møtte eit brudepar på veg ut or kyrkja, og sidan me sjølve gifte oss for tre år sidan, var me framleis i det romantiske hjørnet og stogga og såg på dei. Me såg gamle hus og fine utsikter, og kom også til eit torg med havfrue-fontene. Judith gjekk for å finne vatn å drikke, sjølv stod eg og gjorde videoopptak av nokre jazzmusikarar på ei utescene og deretter av nokre born som plaska i fontena… Då eg plutseleg vart merksam på at det var veeeeeeldig stilt rundt meg.

Eg såg meg rundt. Alle stod. Alle var heilt stille. I det fjerne høyrde eg kyrkjeklokker og flysirene.

Etter rundt tre minutt var alt over. Folk sette seg igjen, og alt var som før. Kva hadde hendt?

Me måtte spørje oss litt rundt før me fann ein som kunne nok engelsk til å forklare det for oss. Det viste seg sidan at dette var årsdagen for Warszawaoppstanden 1. august 1944, og kvart år klokka 17 reiser folk seg på denne måten. Hadde me gjort turistleksa vår før me reiste til Polen, skulle me ha stilt oss opp på ein stad der det hadde høvt seg betre å ta bilete av det som skjedde, slik turistar gjerne gjer. Det får vente til neste gong, då.

Drosjene i Polen hadde bilbelte også i bakseta, men då gjerne med feste som var godt nedstappa og ikkje alltid like lette å finne. På veg tilbake til hotellet var det ikkje anna råd enn berre å ta eit godt tak rundt beltet og håpe at turen gjekk bra.

Flyplassar

Flyet gjekk sundag 2. august kl. 14.20. Om flyplassen i Warszawa er å seie: Dei sel mangt og mykje, men vil du ha eit skikkeleg måltid, bør du ete på førehand. Dei med det største utvalet på flyplassen var kafeen i enden, men alle rettane inneheldt ein bestemt ingrediens som eg ikkje bør ete. Me sette oss på ein annan etestad på området, Business Shark heitte det der, og fekk ein pastarett som vart varma i mikrobylgjeomnen, til makropris. Business Shark var elles prega av bakgrunnsmusikk som vart skrudd opp til stendig nye høgder når det kom noko som beteninga syntest var fint.

Gardermoen. Greitt nok å måtte bere med seg bagasjen sin gjennom tollen. Men kvifor må me ut av det sikra området, stille oss i ny tryggleikskø og gå gjennom alt på nytt saman med alle som er komne til også frå innlandet, når me allereie var klarerte i Warszawa? Hadde det ikkje vore til hjelp både på tida og på køane om me kunne ha levert frå oss bagasjen igjen i transitt-området?

Då me kom heim til Trondheim i 21-tida på kvelden, var me akkurat så trøytte som det høyrest ut som i denne bloggposten, sjølv om dette er skrive lenge etterpå.

Sånn

«Sånn!» sa eg. «No e’ ì ferdi’ med turì.» Judith ser på meg: «Helt? Har du itj nå fornuftig å ta dæ til?» Ho ligg nemleg noko etter meg i skrivinga.

Judiths bloggpost om heimreisa finn du her. I neste bloggpost skal eg oppsummere opplevingane på ein kortfatta måte.

– – –

[Esperantoferd 2009: 1. Warszawa2. Til Białystok3. Dei fyrste kongressdagane4. Zamenhofs fødeby5. Dei siste dagane6. Heim7. KortversjonenEpilog: Vandalar]

Read Full Post »

Wim H. Jansen har vorte utnemnd til professor i interlingvistikk og esperanto ved Universiteit van Amsterdam.

Interlingvistikk er vitskapen om planlagde språk, i praksis særleg esperanto, ettersom dette er det planspråket som har levt lengst og har flest brukarar (herunder også nokre som har lært esperanto i heimen jamsides med det vanlege språket i området).

I meldinga frå Internacia Esperanto-Instituto vert det fortalt at Jansens interlingvistiske karriere til no i hovudsak har handla om syntaks og typologi. Han er elles utdanna som ingeniør (flykonstruksjon, 1970) og innan komparativ lingvistikk, med spesialisering i baskisk (1989). Etter ein karriere innan europeisk romfart byrja han som språklærar i vaksenopplæringa, og fekk òg gjeve ut den fyrste baskisk-nederlandske ordboka. Sidan 2002 har Jansen undervist i interlingvistikk og esperanto ved Universitetet i Amsterdam. I 2007 tok han doktorgraden på ordstillinga i esperanto.

Read Full Post »