Feeds:
Innlegg
Kommentarar

Posts Tagged ‘video’

Stillbilete frå HD-video

I ein tidlegare bloggpost såg eg m.a. på korleis ein kan lage fotografi av videoopptak. Dette var gamlesorten av videoopptak, rett nok digitalt, altså, men med standardoppløysning.

Seinare har eg fått prøve meg på HD-opptak, nærare sagt AVCHD med video i H.264. Der er prosessen enklare.

På minnekortet til videokameraet navigerte eg meg ned i AVCHD-mappa og heilt ned til STREAM. Der fann eg videofiler med suffikset .MTS, som kan lesast av VLC. Den fila eg ville hente ut eit bilete frå, heitte 00070.MTS. Det er eit opptak frå ein gong vi flaug over Duisburg, og for ordens skuld skal eg nemne at dette korkje var under avgang eller landing, at skiltet med «Fest setebeltet» ikkje lyste, og at videokameraet korkje hadde radiosendar eller radiomottakar.

I Video-menyen til VLC finst det noko som heiter «Skjermbilete» (hurtigtast ⌥⌘S), som lagrar eit bilete av noverande videobilete. Biletet landar som standard i Bilder-mappa på Macen. Så enkelt kan det gjerast, altså. Ja, hugs berre at dersom opptaket er interlaca, så kan det vere lurt å deinterlace det (skru på «linjedobling» og vel metode, t.d. «discard», men helst ikkje «blend») før du lagrar stillbiletet. I VLC-innstillingane kan ein velje kva slags format biletet skal lagrast som, og ein kan velje ei anna mappe å lagre det i.

Den versjonen av videoklippet som eg har lasta opp til bloggen, er av lågare kvalitet og har dårlegare oppløysning enn originalen, og er også litt blassare i fargane enn originalen pga. rekomprimering i Handbrake. Eg har også dempa lyden med 21 dB.

Den mindre enkle måten

Eg gjorde det nok litt mindre enkelt enn VLC, fordi eg ville ha betre kontroll med kvaliteten på det biletet eg eksporterte. Eg skal nemne nokre detaljar rundt dette lenger nede i bloggposten, men her er min framgangsmåte:

Fyrst av alt brukte eg remux til å konvertere .mts-fila til ei MPEG4-fil utan å kode H.264-videoen på nytt (skifta berre konteiner, altså). Dette gjorde det enklare å handtere opptaket til annan slags bruk, ikkje berre i det vidare arbeidet med å lage stillbilete, men t.d. også då eg ville lage ein videoversjon til bloggen. I remux kan lyden i tillegg kodast om frå AC3 til AAC dersom det trengst. (I skrivande stund trengst det ved eksport til .mp4 for at QuickTime Player eller MPEG Streamclip skal takle fila, men ikkje ved eksport til .m4v.)

Deretter var eg ein tur (kall det omveg) innom QuickTime Player 7 Pro for å plukke ut nøyaktig det eg ville ha stillbilete av. Eg kopierte ut desse snuttane og lagra dei i ei sams .mov-fil, berre for å ha alt på éin plass. Dette er ein omveg som ein altså ikkje treng å ta.

Så opna eg denne mov-fila (eg kunne altså ha brukt den nemnde MPEG4-fila direkte) i MPEG Streamclip. Det var her eg skulle gjennomføre sjølve stillbilete-eksporten. Frå filmenyen valde eg «Export Frame». Der inni igjen kunne eg leike meg med interlaca og deinterlaca eksport. Det viste seg i mitt tilfelle at det gjekk fint å eksportere bileta interlaca utan at det vart artefaktar av det, uvisst kvifor, for opptaket var då visseleg interlaca.

MPEG Streamclip kan eksportere til ulike proporsjonar. Brukarrettleiinga (versjon 1.9.3b8) seier at ein skal velje «Pixel Aspect: Computer Graphics» dersom ein har tenkt å bruke biletet til foto, og «Pixel Aspect: Industry Standard» for bruk i video. Desse vala er tilgjengelege når «Frame Size» er sett til t.d. 16:9. Når eg vel «Frame Size: Unscaled», får eg det same resultatet som 16:9 og «Industry Standard». Skilnaden mellom alt dette er at uskalert/industristandard viser heile biletet, medan datagrafikk gjer alt ørlite breiare, slik at nokre få biletpunkt på kvar side hamnar utanfor biletet i eksporten. Videokameraet vårt er slik at det også tek vanlege fotografi undervegs, og når eg samanliknar, ser eg at fotografia liknar mest på det som brukarrettleiinga seier eg ikkje skal velje: uskalert/industristandard. Utsnittet vert same kva ørlite ulikt mellom videoeksport og fotografi, ser eg (fotografiet ser ut til å zoome ørlite inn), men proporsjonane ser ut til å vere dei same som foto dersom eg vel uskalert/industristandard, medan «Computer Graphics» gjev litt andre proporsjonar. Skilnaden er neppe merkbar om ein ikkje veit kva ein ser etter.

Er det nokon som veit kva som er greia her? Eg trudde at 16:9 i HD-video faktisk var 16:9, til og med med kvadratiske biletpunkt, slik at det ikkje skulle vere nokon skilnad mellom video og fotografi.

I MPEG Streamclip kan ein også velje gamma ved eksport: 1,8 eller 2,2. Når ein vel 1,8, liknar det mest på videobiletet (slik det ser ut i QuickTime Player 7 og X). Når ein vel 2,2, vert dei mørke partia litt mørkare (det vert skarpare kontrastar), og dette liknar mest på fotografia frå videokameraet. Eg ser litt an kva eg vil velje her. I praksis har eg eksportert dei fleste bileta med gamma 1,8 fordi dei elles ville ha vorte for mørke (typisk fordi det er videoopptak frå litt dårleg opplyste rom), men biletet nedst i denne bloggposten vart eksportert med gamma 2,2 fordi 1,8 vart for blast.

Det eine eller det andre, men i alle fall noko

Medan VLC kan eksportere som png og jpeg, kan MPEG Streamclip også eksportere som tiff, og ikkje minst kan ein justere kvaliteten på jpeg-eksporten. Ein jpeg-eksport frå VLC laga ei fil på 61 kB, medan MPEG Streamclip med beste kvalitet laga ei fil på 1,4 MB, begge med storleik 1920 × 1080.

Å lagre eit videobilete i VLC gjev det same utsnittet og dei same proporsjonane som uskalert/industristandard i MPEG Streamclip, og lysforholda vert som ved gamma 1,8 frå MPEG Streamclip.

Fotolabbar vil vel helst ha jpeg, men det går sjølvsagt også an å eksportere til tiff eller png for å kunne redigere ukomprimert t.d. i Photoshop før ein til slutt lagrar som jpeg der. Ved eksport frå VLC er png å tilrå, med konvertering i eit anna program som t.d. Photoshop, fordi jpeg-eksporten frå VLC er altfor kraftig komprimert for fotoalbum.

Fargeprofil og meir til

Det eksporterte jpeg-stillbiletet frå MPEG Streamclip eller frå VLC har ikkje fargeprofil. Men fargeprofil må ein ha, ikkje sant. Fargeprofilen er opplysningar i biletfila om korleis fargekodinga der skal tolkast. GraphicConverter kan setje inn fargeprofil utan å komprimere biletet på nytt. Gjer slik (engelske menyval i parentes, steg 6 er råka av ein bøgg i versjon 8.3, feilmelding er send – oppdatering 1.11.2012: feilen vert retta i neste versjon):

  1. Fil > Bla gjennom… (File > Browse…)
  2. Naviger til mappa der biletfila ligg, klikk «Åpne» (Open).
  3. Bileta i mappa har no dukka opp i eit vindauge i GraphicConverter. Marker biletet eller bileta som du vil gje fargeprofil.
  4. Under «Aksjo» («Action», tannhjulet) i verktylina: gå til Misc > Sett inn profil… (Misc > Insert Profile…)
  5. Naviger til mappa der fargeprofilane ligg. GraphicConverter har nokre profilar i Dokumenter > GraphicConverter > Profiles. Photoshop har òg fargeprofilar å leike med. Ulike fargeprofilar gjer at biletet ser forskjellig ut, men typisk vil du truleg leggje inn sRGB-profilen.
  6. Nytt høvet til å leggje inn EXIF-data med dato og klokkeslett for når biletet vart teke: Aksjon > Metadata > Sett EXIF dato… (Action > Metadata > Set EXIF Date…). Dette er den same slags tidsstempling som skjer automatisk i fotoapparatet ditt, og der har du sjølvsagt alltid korrekt klokke og korrekt dato, ikkje sant? Ikkje sant??
  7. Og til slutt, kvitt deg med miniatyrbilete og slikt dilldall: Aksjon > Misc > Fjern ressursgaffel (Action > Misc > Remove Resource Fork). Dette påverkar ikkje datadelen av biletfila (sjølve biletet), og er altså heilt ufarleg.

(Ein treng ikkje kalibrert skjerm for å setje inn fargeprofil, men det er ikkje noka ulempe med kalibrert skjerm dersom ein har tenkt å justere fargane og sånt, om ein så berre har brukt Systemvalg > Skjermer > Farger > Kalibrer… nokre gonger til ein har vorte van med å navigere der og har funne noko som ser bra ut.)

Heilt til slutt fyrte eg opp PhotoLinker og geotagga biletet.

Heilt heilt til slutt gjorde eg biletet mindre og fjerna fargeprofil og geotagging igjen før opplasting til bloggen, og då ser det slik ut:

stillbilete

Read Full Post »

Når biletet er vidare enn det er

Biletformatet 4:3 for video er ikkje 4:3, og 16:9 er ikkje 16:9. Det vil seie, ved overgangen til HD er 16:9 likevel 16:9, men i standardoppløysning (SD) er både 4:3 og 16:9 eigentleg litt vidare. Proffane som eventuelt les dette, får vere tolmodige med meg. Eg er ikkje noko meir enn ein sjølvlærd amatør, og det eg skriv her, er meir unøyaktig og mindre fagleg enn faget fortener.

I alle fall. Det var då eg ville lage stillbilete av videopptaka mine (SD) for nokre år sidan at eg kom bort i dette problemet. Eg hadde nokre videoklipp med flotte motiv som fotoapparatet ikkje hadde fått med seg, så eg laga stillbilete, eksporterte til jpeg, og passa på at biletformatet var nøyaktig 4:3. Sjølvsagt var eg budd på at det skulle verte dårlegare bilete enn frå eit fotoapparat, men eg hadde ikkje venta at folk skulle verte for smale i andletet. Dette fenomenet er også relevant for andre typar arbeid, til dømes:

  1. når ein skal lage stillbilete frå SD-videoen, som substitutt for fotografi,
  2. når ein skal lage mpeg4-eksport el.l. (kvadratiske biletpunkt) av SD-videoen sin,
  3. når ein skal bruke stillbilete frå fotoapparat el.l. som del av SD-videoeprosjektet,
  4. når ein skal bruke video frå fotoapparat/mobiltelefon eller (nedskalert) frå HD-videokamera som del av eit SD-videoprosjekt
  5. når ein skal ta ein SD-video og oppskalere denne i eit HD-videoprosjekt.

Fyrst det som eg allereie visste: Både fotoapparat og HD-videobilete på t.d. 1920 × 1080 har kvadratiske biletpunkt. Eit godt, gamaldags SD-bilete har ikkje det. Eit SD-bilete (PAL) har 720 biletpunkt i breidda og 576 biletpunkt i høgda, same om det er eit 4:3-bilete eller eit 16:9-bilete. Poenget er at desse biletpunkta er avlange, dei er breiare enn dei er høge. Dersom vi lèt biletpunkta vere kvadratiske, vil 720 punkt i breidda verte for smalt i begge tilfella (men særleg smalt for eit 16:9-bilete). Dette er heilt slik som det er venta å vere.

For å illustrere dette kan vi sjå på eit stillbilete som er laga av eit videoopptak, som kompensasjon for at eg ikkje hadde fotoapparatet parat. Det er henta frå eit 4:3-opptak der motivet uoppfinnsamt nok er ei DVD-plate, filma beint på. Denne plata skal sjølvsagt vere heilt rund, men når vi lèt biletet vere 720 kvadratiske biletpunkt breitt, vert ho for smal. Eg har lagt ein raud og heilt rund sirkel rundt som referanse.

Biletet er altfor smalt.

Dette er altså ikkje noka overrasking. Eg visste allereie at biletpunkta i eit SD-videosignal er litt breiare enn dei er høge. Bileta over er slik det ser ut dersom vi ikkje kompenserer for dette, men læst som om biletpunkta er kvadratiske.

Dersom vi strekkjer ut dei 720 punkta til ei breidd som svarer til 768 kvadratiske punkt (fordi 576/3·4=768), får vi akkurat 4:3. Strekk dei ut til 1024, og vi får akkurat 16:9. Men det er her det er lett å gå i fella. Her er biletet i nøyaktig 4:3-format:

Biletet er framleis litt for smalt.

Nettopp. Biletet er mykje betre, men framleis er det litt for smalt. Og det er altså her der er lett å gå i fella. Saka er at av dei 720 avlange biletpunkta i breidda er det i eit SD-bilete (PAL) berre dei 702 i midten som utgjer 4:3-biletet, eller 16:9-biletet, då, for dei som har litt meir moderne opptak. Dei resterande 9+9 punkta kjem altså utanfor fjernsynsbiletet. Grunnen til at det er gjort på denne måten, er at tradisjonell fjernsynsteknologi kjapt sagt trong litt å gå på, og då var det greitt å kunne beskjere tv-biletet litt på denne måten. Derfor dette ekstraområdet til venstre og høgre (overscan heiter det visst).

Eg som ville lage jpeg-stillbilete med kvadratiske biletpunkt, måtte dermed strekkje ut videobileta frå 720 punkt til tilsvarande ca. 787 kvadratiske punkt i breidda for 4:3-bilete (QuickTime Player 7 hintar om 786,667). Eit 16:9-bilete har tilsvarande 1048 punkt i breidda. Då vert bileta korrekt proporsjonerte, men dei vert altså også vidare enn respektive 4:3 og 16:9. På biletet under ser vi dette, eg har lagt inn ei ramme rundt sjølve 4:3-området.

Korrekte proporsjonar.

Å eksportere stillbilete er i og for seg enkelt nok. I fleire program er det vel til og med eit eige menyval for det, og vi treng ikkje å tenkje på biletpunkt og sånt i det heile teke. Men dei siste åra har eg redigert video i Final Cut Express, som Apple nyleg har skrota til fordel for noko nytt og mindre. I FCE har eg brukt å lage ein sekvens («del-film») der klippa er einskilde stillbilete, som eg eventuelt også har deinterlaca. Dette har eg så eksportert til DV i ei QuickTime-fil. Med QuickTime Player 7 Pro kan eg eksportere frå slike DV-filer (eller frå vanleg DV-fil med video i) til jpeg-bilete, og før ein ordnar den eksporten, kan ein i teorien gå til eigenskapane for filmen (⌘J), og endre «blendaropninga» til hovudsporet (les: beskjering og proporsjonar).

No synest det som om min versjon av programmet (7.6.6 på Mac OS X 10.6.8 i skrivande stund) har litt problem med å vere konsistent her, men «Kodede bildepunkter» gjev 720-biletet (det som er altfor smalt), medan dei andre innstillingane i teorien skal kunne gje 768-biletet (det som er litt for smalt), 787-biletet (eller kanskje i praksis 786, innstillinga «Produksjon») eller eit beskore 4:3-bilete (768 i breidda) med korrekte proporsjonar. Skulle programversjonen ha hikke, så passar ein berre på at heile biletet viser (altså at det ikkje er beskore), og så gå til PAL-sporet og passe på at biletet er 576 punkt høgt og samstundes 786/787 punkt breitt (eller 1048 for 16:9-bilete).

Ja, og om eg no ikkje deinterlaca i utgangspunktet men treng å gjere det no, så kan eg huke av for «høy kvalitet» + «enkeltfelt» i QuickTime Player 7 før eksport av «Film til bildesekvens» (merkeleg nok fungerer ikkje slik deinterlacing for videoeksport, berre på bileteksport, prøv heller JES Deintertlacer til videobruk). Ein sjekk av storleiken på eksporterte bilete er òg lurt. Merk at desse bileta ikkje har fargeprofil. Men redigerer du bileta i iPhoto, får dei fargeprofil tilsvarande skjermprofilen din. (Oi oi, no får grafikkproffane låkt i magen. Det er betre å tilordne fargeprofil t.d. i Photoshop eller noko. GraphicConverter kan visst tilordne fargeprofil utan å rekomprimere, om eg har forstått rett.)

Og om ein vil eksportere til mpeg4 eller noko anna med kvadratiske biletpunkt, så må ein tenkje på proporsjonane på same måten.

Her er eit stillbilete henta frå eit amatørvideoopptak av ein kjend tysk visesongar som bukkar etter konserten sin (klikk her for bloggposten om den konserten). Utydeleg vert det når det er videobilete, men fotoapparatet mitt var ikkje framme, og ikkje hadde det god nok zoom heller, så dette vart den naudløysinga som fungerte, og minnet er berga, om enn med låg oppløysning:

Visesongar med korrekte proporsjonar.

Men dette var altså berre to av punkta i lista over: lage stillbilete eller mpeg4 el.l. av videobilete, dvs. når ein i utgangspunktet har avlange biletpunkt og skal over til eit format som har kvadratiske biletpunkt.

Det finst tre punkt til på lista. Punkt nr. 3 og 4 handlar om å bruke materiale med kvadratiske biletpunkt i eit miljø med avlange punkt, punkt 5 på lista handlar igjen om å bruke materiale med avlange biletpunkt i eit miljø med kvadratiske biletpunkt. Eg skal ta alt dette meir eller mindre under eitt her. Og merk at eg ikkje veit korleis saker og ting fungerer i iMovie, Premiere, Final Cut Pro X (som eigentleg berre er ein slags iMovie) eller Final Cut Pro (som var eit proff-program). Eg kjenner berre Final Cut Express 3.5 og 4.0.

Dersom ein har eit SD-prosjekt og vil bruke eit stillbilete t.d. frå fotoapparatet i det videoprosjektet, så må ein vere merksam på dette – og la oss for dømet si skuld rekne med at biletet er i eksakt 4:3-format, og at prosjektet også er 4:3-format:

Fotografi har kvadratiske biletpunkt. Dette veit Final Cut Express, og kompenserer for det. La oss derfor tenkje oss at fotografiet har ei oppløysning på 768 × 576 biletpunkt. Dette er eksakt 4:3. Her er det Final Cut Express gjer ein feil: Fotografiet vert lagt inn tilsvarande 720 avlange punkt i breidda, dvs. at fotoet dekkjer absolutt heile området til videobiletet. Hugs at 4:3-området til tv-biletet eigentleg berre utgjer 702 av desse 720 avlange punkta. Dermed vil folk som er avbilda på fotografiet, verte ekstra breie i andletet, fordi fotografiet vert strekt utanfor 4:3-formatet.

Det same skjer dersom ein importerer ein videosnutt frå eit fotoapparat. Dette har firkanta biletpunkt, og videobiletet der har ikkje noko ekstraområde på sidene. Final Cut Express vil likevel behandle det som eit vanleg videoklipp med ekstraområde på sidene, og dermed vert folk litt for breie i andletet. Slik var det då eg skulle redigere eit 4:3-prosjekt der eg også trong eit 4:3-klipp frå eit fotoapparat. Løysinga var å redusere breidda på klippet til 0,975 gonger original breidd. I Final Cut Express gjer ein dette i Distort-delen av Motion-fana. (Eit anna prosjekt gjorde eg ferdig før eg oppdaga dette. Ja ja, veldig mykje vidare vert ikkje folk av det.)

Om ein vil ta eit SD-prosjekt i DV-format og oppskalere dette i ein HD-sekvens, får ein det motsette problemet: Final Cut Express trur at dei 720 biletpunkta utgjer breidda i eit 3:4-bilete (eller 16:9), dermed vert folk for smale i andletet. Korleis ein gjer det, er kanskje ei smakssak, eg veit ikkje. Det ser i alle fall veldig likt ut for mine augo, anten eg strekkjer ut Distort-punkta på x-aksen frå 360 (halvparten av 720) til 369,231 (som er 720/702 gonger større enn 360), eller om eg justerer Aspect Ratio-variabelen til null og strekkjer ut Distort-punkta til 393,33 (som er 786,67/720 større enn 360), eller om eg justerer Aspect Radio-variabelen til -9,259.

Men korleis den Aspect Ratio-variabelen eigentleg skal reknast ut, har eg ikkje funne ut for visst, for dokumentasjonen er noko mangelfull. Når eit SD/DV-prosjekt vert stappa inn i ein sekvens med oppløysning 1920 × 1080, vert Aspect Ratio automatisk sett til -6,67, noko som strekkjer ut dei 720 biletpunkta til eit område som svarer til 768 kvadratiske punkt i HD-sekvensen (pluss oppskalering i tillegg). Ein PAL-pixel er sjølvsagt ikkje heile 6,67 gonger så brei som han er høg. Derimot ser eg at 768/720=1,0667. Har det noko med saka å gjere? Slik at dersom eg vil bruke Aspect Ratio å strekkje ut 720 PAL-pixlar til 786,667 i breidda, så set eg aspect ratio til -(786,667/720-1)*100 = -9,259? Det såg i alle fall greitt ut.

Same kva, Apple slakta nyleg både Final Cut Express og Final Cut Pro, så spørsmålet er ikkje så aktuelt lenger. Dessutan er det meir eller mindre slutt på uredigerte SD-prosjekt her i garden. I praksis har eg berre utfordringa med eventuelt å konvertere ein del SD til HD, og kven veit kva slags program eg kjem til å bruke til dette.

Read Full Post »